مجله علمي پژوهشي افق دانش Ofogh-e-Danesh Journal http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir 80 journal80 fa jalali 1388 10 1 gregorian 2010 1 1 15 4 online 1 fulltext

fa اثرات اسانس های گياهی بر دو گونه ی مهم آسپرژيلوس علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: خطرات استفاده از داروهای شيميايی و نگهدارنده های صناعی مواد غذايی، افزايش عفونت های ميکروبی مقاوم به پادزيست ها، توجه به آسپرژيلوزيس و مايکوتوکسيکوزيس، به عنوان بيماری های حايز اهميت قارچی، و هم چنين فساد کپکی محصولات کشاورزی، و از سوی ديگر، ظرفيت اسانس ها، در مقابله با ميکروارگانيسم ها، بستر مناسبی را برای تحقيق فراهم نموده است. هدف اين مطالعه بررسی اثرات اسانس های زيره ی سبز، کاکوتی و سياه دانه ی رويش يافته در استان خراسان رضوی روی رشد قارچ های آسپرژيلوس فوميگاتوس و آسپرژيلوس فلاووس می باشد. روش تحقيق: اين مطالعه از نوع تجربی است و مواد گياهی مورد استفاده در اين تحقيق، در طی سال 1387 انتخاب و جمع آوری گرديدند. سپس اسانس آن ها به روش تقطير با آب تهيه شد. با استفاده از روش براث ماکروديلوسيون، ميانگين حداقل غلظت مهار کننده MIC90)) و ميانگين حداقل غلظت قارچ کشی ((MFC اسانس های مزبور، در غلظت های 3، 5/2، 2، 5/1، 1، 5/0 و 25/0 ميلی گرم در ميلی ليتر، عليه آسپرژيلوس فوميگاتوس و آسپرژيلوس فلاووس، با 4 بار تکرار آزمايش، تعيين گرديد. قارچ های مورد آزمايش پس از کشت در حرارت 28 درجه ی سانتی گراد و در محيط عصاره ی مخمر به ترتيب بعد از مدت 48، 72و 96 ساعت از نظر درجه ی رشد مورد بازبينی قرار می گرفتند. سپس با انجام کشت مجدد در محيط ژلوز سيب زمينی، MIC90 و MFC آن ها تعيين می شد. يافته ها: در مجموع، پس از 4 بار تکرار آزمايش، ميانگين MIC90 اسانس های مذکور عليه هر دو گونه قارچ مورد مطالعه از 25/0 تا 75/1 ميلی گرم در ميلی ليتر تعيين شد و ميانگين MFC اين اسانس ها از 5/0 تا 5/2 ميلی گرم در ميلی ليتر به دست آمد. روغن های اساسی زيره سبز و کاکوتی، قوی ترين فعاليت عليه هر دو گونه ی قارچی را داشتند (43/0≤MIC90≤25/0). حال آن که اسانس سياه دانه فعاليت ضد آسپرژيلوسی نسبتاً متوسطی را دارا بود (75/1≤MIC90≤25/1). نتيجه گيری: از يافته های حاصل از اين تحقيق می توان نتيجه گرفت که اسانس های زيره ی سبز، کاکوتی و سياه دانه دارای عملکرد مناسب ضد قارچی عليه آسپرژيلوس فوميگاتوس و آسپرژيلوس فلاووس هستند و امکان استفاده از آن ها به منظور کاربرد در امور پزشکی، داروسازی، دامپزشکی، صنايع غذايی، رايحه درمانی، آرايشی و بهداشتی به صورت دارو و عناصر ضد قارچی وجود دارد. Background and Aim: Complications due to chemical usage and the artificial preservatives of food stuffs, an increase in microbial infections resistant to antibiotics, consideration of Aspergillosis and Mycotoxicosis as important fungal diseases, and also mold decay of agricultural products, on the one hand, and the great potential essences against microorganisms, on the other hand, have led us to carry out this study. The aim of the study is to survey the effects of Cuminum cyminum, Ziziphora clinopodioiedes and Nigella sativa which grow in Khorasan Razavi Province on the growth of Aspergillus fumigatus and Aspergillus flavus. Materials and Methods: In this experimental study, herbal substances which include Cuminum cyminum, Ziziphora clinopodioiedes and Nigella sativa were selected and collected during the year 2008. Then, their essential oils (essences) were extracted by hydro-distillation procedure. By applying Broth Macro Dilution technique and four times of repetition, the mean of Minimum Inhibitory Concentration (MIC90) and Minimum Fungicidal Concentration (MFC) of the above-mentioned essences was certified against Aspergillus fumigatus and Aspergillus flavus in concentrations of 3, 2.5, 2, 1.5, 1, 0.5 and 0.25 mg /ml. The testing fungi were observed from growth level point of view after being cultured in 28 degrees centigrade in Yeast Extract Sucrose (YES) broth media for 48, 72 and 96 hours in order. Then, their MIC and MFC were determined by being sub-cultured in Potato Dextrose Agar (PDA). Results: In general, after repeating the test 4 times, the mean of MIC90 and MFC of the above-mentioned essences against both types of fungi was determined from a low of 0.25 to a high of 1.75 and a low of 0.5 to a high of 2.5 mg/ml, respectively. According to the results of this study, the essential oils of Cuminum cyminum and Ziziphora clinopodioiedes showed the best and most tonic activity against both types of fungi (0.25 ≤ MIC90 ≤ 0.43) while Nigella sativa showed a fairly moderate activity against them (1.25 ≤ MIC90 ≤ 1.75). Conclusion: The findings of this study showed that Cminum cyminum, Ziziphora clinopodioiedes and Nigella sativa have fungicidal and anti-fungal functions against Aspergillus fumigatus and Aspergillus flavus. Therefore, they can be used in medical pharmacology, veterinary, food industries, aromathrapy and health affairs as drugs and anti-fungal elements. اسانس؛ زيره ی سبز؛ کاکوتي؛ سياه دانه؛ آسپرژيلوس فوميگاتوس؛ آسپرژيلوس فلاووس Essences, Cuminum cyminum, Ziziphora clinopodioiedes, Nigella sativa, Aspergillus fumigatus, Aspergillus flavus 5 15 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-215&slc_lang=fa&sid=fa Mohammad Hassan Minooeian Haghighi محمدحسن مينوئيان حقيقی 800031947532846003687 No Alireza Khosravi عليرضا خسروی Khosravi@ut.ac.ir 800031947532846003688 Yes تهران- خيابان آزادی- دانشکده ی دامپزشکی- دانشگاه تهران- مرکز تحقيقات قارچ شناسی صندوق پستی: 14155- 6453

fa تأثير يک دوره فعاليت بدنی بر عوامل خطرزای قلبی عروقی معتادان پس از يک سال ترک مصرف مواد مخدر علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: نگرانی هايی در مورد درمان مصرف مواد مخدر که دارای آثار افزايش وزن و اختلالات پرخوری پس از ترک هستند وجود دارد. الگوهای تغذيه ای نامناسب و افزايش بيش از حد وزن در دوره ی بازگشت از اعتياد به مواد مخدر و الکل مشاهده شده است. هدف از اين تحقيق، بررسی کارايی يک دوره فعاليت بدنی بر وزن، BMI و WHR، حداکثر اکسيژن مصرفی، ليپيد و ليپوپروتئين های پلاسمايی معتادان پس از يک سال ترک مصرف مواد مخدر می باشد. روش تحقيق: اين تحقيق از نوع نيمه تجربی بود. از افراد مرد دارای سابقه ی بيش از يک سال ترک مواد مخدر، که در گروه های ترک اعتياد "معتادان گمنام" در استان چهارمحال بختياری بودند، پس از يک فراخوان، در مجموع فقط 37 آزمودنی 49-23 ساله که به طور داوطلبانه مايل به شرکت در تحقيق بودند، به عنوان نمونه انتخاب شدند. شرکت کنندگان به نسبت 1:1 تحت نظارت ناظر پروژه به طور تصادفی ساده به گروه تجربی (18 نفر) و کنترل (19نفر) تقسيم شدند. از 37 آزمودنی 31 نفر موفق به اتمام دوره ی تحقيق شدند (16 آزمودنی گروه تجربی، 15 آزمودنی گروه کنترل). 12هفته تمرين شامل شرکت در فعاليت ها و ورزش هايی مانند بازی بدمينتون، پياده روی و دوی نرم بود. دوره ی تمرين شامل 20 دقيقه تمرين در ابتدا تا 45 دقيقه تمرين در انتهای تحقيق بود. ضربان قلب در طول هر جلسه (HR 50-70%) از طريق 10 ضربان سنج که به طور تصادفی به وسيله ی آزمودنی ها استفاده می شد، کنترل می شد. ترکيب بدنی به وسيله کاليپر، کلسترول، HDL، LDL، VLDL و TG از طريق کيت های تشخيصی آنزيمی در ابتدا و پايان دوره، مورد ارزيابی قرار گرفت. از آزمون لوين و آزمون t- مستقل جهت تجزيه و تحليل داده ها استفاده شد. يافته ها: در گروه تجربی کاهش معنی داری در وزن (002/0p=)، BMI (001/0p=)، WHR(004/0p=)، کلسترول (009/0p=)، HDL (045/0p=) وLDL (002/0p=) مشاهده شد، در حالی که در TG اختلاف معنی دار مشاهده نشد. نتيجه گيری: با توجه به تأثير مواد مخدر و نيکوتين در افزايش ميزان متابوليسم بدن به نظر می رسد اجرای فعاليت بدنی بدون رژيم غذايی باعث کند شدن روند افزايش وزن و BMI می گردد، از اين رو می توان گفت که فعاليت بدنی افزايش وزن بعد از ترک مواد و سيگار را کنترل کرده و کاهش دهد. Background and Aim: There is some concern that drugs abuse treatment may actually pose a risk toward unhealthy eating and weight gain. Dysfunctional eating patterns and excessive weight gains have been observed during recovery from drug and alcohol addictions. The purpose of this study was to determine the efficacy of a selected physical activity on some anthropometric variables (weight, BMI, and WHR), blood lipids, lipoproteins and Vo2max of subjects who have quitted abusing drugs after one year. Materials and Methods: The population of this study were the former addicted persons who had one-year quitting history in Chahar Mahal Bakhtiari province. 37 subjects who were 23-49 years old and voluntarily participated in this study were assumed as samples. The subjects were randomized at approximately 1:1 ratio under the supervision of a project investigator (case group 18 persons and control group 19 persons), but 31 individuals completed the entire study 16 persons were in case group and 15 persons were in control group. Exercise consisted primarily of some plays such as badminton playing, walking, and so on. Exercise duration ranged from 20 minutes at the baseline to 45 minutes at the end of 12 weeks and intensity of exercise ranged from 50% of heart rate reserve of baseline to 70 % during 12 weeks. Body composition was assessed using the sum of three skin-fold measurement specific for males (chest, abdomen, and thigh) (ACSM 2000). Total cholesterol (TC), high-density lipoprotein cholesterol (HDL-C), low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C) and triglyceride (TG) were measured enzymatically using diagnostic kits. Results: There was a significant decrease in weight (p=0.002), BMI (p=0.001), WHR (p=0.004), Ch (p=0.009), HDL (p=0.045) and LDL (p=0.002) in the case group but no significant decrease was found in VLDL (p=0.09) and TG (p=0.544). Conclusion: One of the reasons for weight gain is because of the fact that nicotine and drugs speed up body metabolism. It is postulated that for these measurements, weight increase is inevitable. Exercise without changes in diet produced significant reduction in weight gain and an increase in BMI (p<0.01). It appears that physical activity and exercise can prevent or manage overweight after quitting drugs and smoking. ورزش؛ استقامت؛ قدرت؛ اضافه وزن؛ ترک مواد مخدر Exercise, endurance, strength, weight gain, quitting drugs and narcotic substance 16 23 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-216&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Ebrahim Banitalebi ابراهيم بنی طالبی ebi_wushu58@yahoo.com 800031947532846003689 Yes شهرکرد- رحمتيه- دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد- گروه تربيت بدنی Mohammad Faramarzi محمد فرامرزی 800031947532846003690 No Mohammad Marandi سيد محمد مرندی 800031947532846003691 No Akbar Azamian-Jazi اکبر اعظميان جزی 800031947532846003692 No Banafsheh Mohammadi بنفشه محمدی 800031947532846003693 No

fa بررسی اثر فلونيکسين به عنوان مهار کننده ی غير انتخابی آنزيم های سيکلواکسيژناز بر پيش گيری و درمان سرطان غدد پستانی در موش صحرايی ماده ی نژاد ويستار علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: سرطان پستان يکی از شايع ترين سرطان های موجود در زنان و يکی از علت های اصلی مرگ و مير در ميان آنان است. با توجه به نقش آنزيم های سيکلواکسيژناز (cox) و توليد پروستاگلاندين نوع E2 در ايجاد ضايعات توموری در غدد پستانی، به کارگيری ترکيباتی به عنوان مهارکنندهای Cox در ممانعت از ايجاد سرطان غدد مذکور می تواند مؤثر باشد. بنابراين، پژوهش حاضر به منظور ارزيابی نقش فلونيکسين به عنوان مهارکننده ی غيرانتخابی آنزيم سيکلواکسيژناز در بروز سرطان غدد پستانی بر روی موش های صحرايی نژاد ويستار انجام شد. روش تحقيق: در اين پژوهش مداخله ای، از موش های صحرايی ماده ی نژاد ويستار استفاده شد. گروه های آزمايشی، شامل گروه کنترل منفی (تحت تزريق سالين که به محل غدد پستانی روغن کنجد تزريق گرديد)، گروه کنترل مثبت تحت تزريق سالين و گروه های مورد تزريق مقادير مختلف فلونيکسين می باشند. برای هر گروه 6 حيوان مورد استفاده قرار گرفتند. به منظور القای سرطان از ترکيبی به نام 7,12- Dimethylbenz[a] anthracene استفاده شد، که مستقيماً به داخل غدد پستانی تزريق گرديد. که به دنبال القای تومور توسط DMBA تمام نمونه های حيوانی از نظر بروز ضايعات سرطانی (قطر و وزن) در غدد پستانی و ظهور نشانه های درمانی مربوطه، مورد مطالعه و درجه بندی قرار گرفتند. يافته ها: در اين پژوهش، قطر و وزن تومور در گروه های دريافت کننده ی دارو به شدت کاهش يافت (05/0p≤) و برش های ميکروسکوپی از بافت پستان نيز، يافته های ماکروسکوپی را تأييد نمودند. نتيجه گيری: اين تحقيق، تأثير مثبت دارو در درمان و پيش گيری سرطان پستان را تأييد می کند، به طوری که برش های ميکروسکوپی حاصل از بافت پستان در گروه های دريافت کننده ی دارو، نشان می دهند که سلول های سرطانی در حال تحليل رفتن هستند، تا جايی که سلول ها مجدداً در حال به دست آوردن نظم طبيعی خود می باشند. Background & Aim: Breast cancer is one of the female’s general cancers and one reason of mortality among them. Regarding the Cyclooxygenase role (COX) and the production of prostaglandinE2 in causing tumor damages in mammary glands, it can be effective to apply components as COX inhibitor to prevent gland cancer. Thus, the present study was carried out to evaluate flunixin as unselected Cyclooxygenase inhibitor enzymes to reveal mammary gland cancer in female Wistar rat. Materials & Methods: The research was conducted to evaluate the role of flunixin as selective preventative of cyclooxygenase in the emergence of breast glands cancer in mice (Wistar race). The experiment groups included a negative control group (for which salin was injected on the breast glands with sesame oil) and a positive control group (to which we injected different values of flunixin). The sample included six rats. In order to inoculate the cancer, we used a compound called DMBA. This compound was injected into the breast glands directly. Then, the entire animal breast was studied in respect to the appearance of cancer damages (weight and diameter) in breast glands and the appearance of clinical symptoms. At the end of the research, we analyzed autopsy findings and microscopy sections of tumor damages in the samples of all groups. Results: In this study, tumor’s weight and thickness decreased in medicine receiving groups, (p≤0.05), and microscopic slice of mammary tissue confirmed the microscopic findings. Conclusion: This study confirms the positive effect of the drug in treating and preventing the mammary cancer in such a way that the microscopically slices provided from breast tissues in the experimental groups (drug receiving groups) indicate that cell cancers are decreasing so that the cells tend to gain their own normal order again. سيکلواکسيژناز؛ سرطان پستان؛ فلونيکسين؛ رت Cyclooxygenase, breast cancer, flunixin, rat 24 32 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-217&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Kayvan Keramatee کيوان کرامتی 800031947532846003694 No Mohammad Taghi Ghorbanian محمدتقی قربانيان 800031947532846003695 No Vahideh Sadat Abbasnia وحيده سادات عباس نيا abbasnia.vahideh@yahoo.com 800031947532846003696 Yes دامغان- دانشگاه آزاد اسلامی Nafiseh Pazireh نفيسه پذيره 800031947532846003697 No Hamidreza Alipour حميدرضا عليپور 800031947532846003698 No

fa بررسی تأثير مداليتی های الکتريکی و مکانيکی بر ميزان درد، دامنه ی حرکتی و ادم لنفاوی اندام فوقانی پس از جراحی ماستکتومی، در زنان مبتلا به سرطان سينه علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: درمان فيزيوتراپی يک جزء اساسی از برنامه ی توان بخشی بيماران مبتلا به سرطان سينه می باشد که با هدف کاهش عوارض جسمی ايجاد شده، بعد از جراحی و برگرداندن عملکرد طبيعی اندام فوقانی انجام می شود. هدف اصلی اين ﭘﮋوهش بررسی تأثير مداليتی های الکتريکی و مکانيکی بر ميزان درد، ادم لنفاوی و دامنه ی حرکتی مفصل شانه بعد از جراحی ماستکتومی در زنان مبتلا به سرطان سينه بوده است. روش تحقيق: اين تحقيق شبه تجربی، در پاييز سال 1387 بر روی 27 بيمار که به صورت غير تصادفی، از ميان بيماران مراجعه کننده به بيمارستان نمازی شيراز انتخاب شده بودند٬ انجام شده است. برنامه ی فيزيوتراپی طرح ريزی شده، شامل استفاده از جريان فاراديک و جريان TENS، تکنيک متحرک سازی مفصل شانه، ماساژ افلوراژ و ورزش بود که در 12 جلسه ی 90 دقيقه ای انجام گرفت. سپس درد، دامنه ی حرکتی و ادم لنفاوی اندازه گيری شد. نتايج قبل و بعد از مداخله، اندازه گيری و از آزمون آماری t زوج جهت مقايسه ی داده ها استفاده گرديد. يافته ها: نتيجه ی اين مطالعه نشان داد که ميانگين درد بيماران از 68/1 ± 70/7 به 88/1 ± 66/3 کاهش يافت (000/0=p). دامنه ی حرکات فلکسيون از 46/23 ± 59/132 به 7/17 ± 66/146 درجه، ابداکسيون از 42/27 ± 40/102 به 36/16 ± 96/132 درجه و چرخش خارجی مفصل شانه از 67/21±40/67 به 67/11 ± 62/79 درجه افزايش پيدا کرد (05/0>p). ميزان ادم لنفاوی اندام مبتلا نيز کاهش معنی داری پيدا کرد که اين کاهش در ناحيه ی آرنج از 22/2 ± 83/3 سانتی متر به 12/1 ± 61/1، در 10 سانتی متر بالای آرنج از 54/2 ± 68/3 سانتی متر به 56/1 ±50/1 سانتی متر و در ده سانتی متر پايين آرنج از 37/2 ± 87/2 به 45/1 ±16/1 سانتی متر بود (05/0>p). نتيجه گيری: استفاده از مداليته های الکتريکی و مکانيکی پس از جراحی ماستکتومی می تواند باعث کاهش قابل توجه درد و ادم لنفاوی اندام فوقانی شود و دامنه ی حرکات مفصل شانه مبتلا را افزايش و نهايتاً عملکرد حرکتی اندام فوقانی را بهبود بخشد. Background and Aim: Physiotherapy is the main part of rehabilitation program after mastectomy and is used to decrease some side effects of surgery and to improve the function of the affected limb. The purpose of this study was to investigate the influence of electrical and mechanical modalities on pain intensity, lymph edema and shoulder range of motion in the affected limb after mastectomy in females’ breast cancer. Materials and Methods: This is a nonrandom quasi-experimental study. 27 mastectomy patients who referred to Shiraz Namazi hospital during autumn 1387 were selected. The sample underwent structured physiotherapy program using Faradic and TENS currents, shoulder mobilization, effleurage massage and exercise. The intervention was done during 12 sessions and each session lasted 90 minutes. Pain, range of motion, and lymph edema were assessed using paired t-test pain intensity, range of motion and lymph edema were compared before and after the intervention. Results: According to the results, pain intensity significantly decreased (from 7.7±1.68 to 3.66±1.88 p=0.000). Range of motion also increased (in flexion from 132.59 ± 23.46 to 146.66± 17.7, in abduction from 102.40± 27.42 to 132.96 ± 16.36 and in external rotation from 67.4±21.67 to 79.62± 11.67). Lymph edema significantly decreased after intervention. The reduction was observed in olecranon (from 3.83±2.22cm to 1.61±1.12cm), in upper arm (from 3.68±2.54cm to 1.56±1.5cm) and in lower arm (from 2.87±2.37cm to 1.16±1.45cm) (p=0.000). Conclusion: Using electrical and mechanical modalities probably decreases pain and lymph edema but increases range of motion of the affected limb considerably in mastectomy patients. This improvement finally resulted in the promotion of function in the affected limb. مداليتی های الکتريکی و مکانيکي؛ ماستکتومي؛ دامنه ی حرکتي؛ ادم لنفاوي؛ درد. Electrical and mechanical modalities, mastectomy, range of motion, lymph edema, pain 33 38 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-218&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Maliheh Poorkiani مليحه پورکيانی 800031947532846003699 No Mohammad Sadeghi محمد صادقی Sadeghi.pt@gmail.com 800031947532846003700 Yes تهران- ميدان محسنی - خيابان شاه نظری- دانشکده توانبخشی دانشگاه ايران Payman Jafari پيمان جعفری 800031947532846003701 No Mohammad Mohammadian Panah محمد محمديان پناه 800031947532846003702 No

fa تجربه ی زنان از زايمان: يک مطالعه ی پديدار شناسی علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف:‌ در زندگی انسان بسياری از مسائل و پديده های فيزيولوژيک مثل تولد و مرگ وجود دارد، که جزء بديهيات می باشند. اما اين پديده های طبيعی می توانند توسط فرآيندهای پاتولوژيک تحت تأثير قرار گيرند که مراقبت های بهداشتی و درمانی را برای کنترل آن فرآيندها می طلبد. مطالعه ی حاضر با هدف تبيين تجربه ی زنان زايمان کرده از زايمان، در جهت برقراری امکان مراقبت های طبيعی برای اين پديده ی فيزيولوژيک انجام گرفت. روش تحقيق: در اين مطالعه از رويکرد پديدار شناسی استفاده شده است. شرکت کنندگان از ميان زنان نخست زای زايمان کرده در بيمارستان 22 بهمن گناباد که زايمان واژينال و بدون عارضه داشته اند به روش مبتنی بر هدف انتخاب و اطلاعات از طريق مصاحبه ی باز و نيمه ساختارمند با شرکت کنندگان که تعداد آن ها با توجه به اشباع داده ها 10 نفر بود، جمع آوری گرديد. روش 7 مرحله ای تجزيه و تحليل کلايزی مورد استفاده ی پژوهشگران در اين مطالعه بود. يافته ها: متن مصاحبه با شرکت کنندگان، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت و کدهای مفهومی از آن استخراج گرديد. سپس کدها به سه مفهوم اصلی و زيرمفهوم های مربوطه دسته بندی شدند که عبارتند از: 1- محيط (سر و صدا، فراهم بودن خلوت بيمار، رنگ محيط) 2- اطمينان دادن به زائو ( حمايت از زائو، مهارت ماما) 3- تکنيک های روتين (سرم تراپی، خوابيدن در تخت، انجام معاينات واژينال، آمنيوتومی، ناشتا بودن). نتيجه گيری: بر اساس يافته های اين پژوهش شايسته است محيطی امن، خلوت و مناسب برای زايمان در نظر گرفته شود. زنان از طرف پرسنل مامايی مورد حمايت قرار گيرند و روند زايمانشان به زبان خودشان و به صورت واقعی برای آن ها توضيح داده شود. از مداخلات غير ضروری که به صورت روتين به همه ی زنان و بدون توجه به نيازشان ارائه می شود مانند استراحت مطلق، برقراری راه وريدی، معاينات مکرر واژينال، آمنيوتومی زودهنگام و ناشتا بودن پرهيز شود. با اميد به اين که تجربه ی زايمان را برای مادران به تجربه ای خوشايند و لذت بخش تبديل نماييم. Background and Aim: There are so many events and physiologic phenomena in human life that are very natural such as birth and death. But these natural phenomena can be affected by pathologic processes for the control of which health and treatment cares will be necessary. This study is intended in comprehension of labored women’s experience in natural cares possibilities for this physiologic phenomenon. Materials and Methods: In this study, the phenomenology method was used. The participants were selected from the first labored women who had vaginal labor without any complication in 22 Bahman Hospital, Gonabad, Iran. Sampling was done based on the research aim and the data were collected by semi-structured and open interviews with the participants who were 10 women based on data saturation. Colaizz3i seven–step stage analysis method was used to analyze the data. Results: The interview transcripts of the participants were analyzed and the significant codes were derived from them, then the codes were classified into three main themes and sub-themes groups that are: 1. Environment (noise, patient’s privacy, and environment color), 2. Assuring the labor (from laborer support and midwife skills), and 3. Routine techniques (serum therapy, bed rest, vaginal examinations, amniotomy, and fasting). Conclusion: Today, we should not only concentrate on the patients’ interests, pains, difficulties and health instead of modern tools and techniques and the affairs such as economy, efficiency and cost reduction but also regard women’s real experience for creating new methods of maternal health cares. According to the research findings, it seems necessary to consider and prepare both privacy and a safe and proper environment for labor. The women should be supported by midwifery personnel and their labor should be explained in a simple way and in a real form to them. Some unnecessary interventions such as complete bed rest, IV line, frequent vaginal examinations, early amniotomy and NPO should be avoided. It is hoped that labor experience change into a fantastic and positive experience for the mothers since this will lead to a decrease both in caesarian and its complications and will also lead to successful breastfeeding. زايمان فيزيولوژيک؛ ليبر؛ ماما؛ تکنيک های مامايي؛ پديدار شناسی Physiologic labor, labor, midwife, midwifery techniques, phenomenology 39 46 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-219&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Fariba Askari فريبا عسکری 800031947532846003703 No Alireza Atarodi عليرضا عطاردی aratarodi1387@yahoo.com 800031947532846003704 Yes گناباد- حاشيه ی جاده ی آسيايی- مرکز تحقيقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد Shirin Torabi شيرين ترابی 800031947532846003705 No Ali Delshad Noghabi علی دلشاد نوقابی 800031947532846003706 No Leila Sadegh Moghadam ليلا صادق مقدم 800031947532846003707 No Roghayeh Rahmani رقيه رحمانی 800031947532846003708 No

fa ارزيابی وضعيت بدنی برداشت کنندگان گل زعفران و ارايه ی روشهای اصلاحی علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: برداشت گل زعفران مستلزم تحمل شرايط بدنی نامناسب، مانند خم شدن، زانو زدن، خزيدن برای جمع آوری محصول، و کاری تکراری و پر از استرس فيزيکی می باشد، که در نتيجه آن اختلالات اسکلتی عضلانی جزء لاينفک اين شغل خواهد بود. در تحقيق حاضر با ارزيابی وضعيت فيزيکی بدن اين افراد در حين انجام کار، سطح خطر وضعيت فيزيکی بدن آن ها از ديدگاه ارگونومی را تعيين کرده و اقدام اصلاحی مناسب را جهت پيش گيری از اختلالات اسکلتی عضلانی پيشنهاد می کنيم. روش تحقيق: اين مطالعه از نوع، توصيفی- تحليلی بود و نمونه ها را 150 نفر از برداشت کنندگان زعفران در مزارع زعفران گناباد تشکيل دادند. روش نمونه گيری غير احتمالی آسان، و ابزار مورد استفاده عبارتند از: دوربين ديجيتال، چارت ارزيابی سريع کل بدن (REBA). در ابتدا از نمونه ها حين برداشت زعفران عکس برداری کرده و سپس به قسمتهای مختلف بدن بر اساس وضعيت آن ها طبق روش ارزيابی سريع کل بدن کد داده، و سپس اين کدها را وارد جداول کرده و امتيازهای A،B و نهايی را محاسبه کرديم. سپس اين اطلاعات وارد نرم افزار SPSS شده و فراوانی های هرکدام به دست آمد. يافته ها: امتيازات به دست آمده از روش ارزيابی سريع کل بدن به ترتيب درصد و امتياز برای نمونه ها عبارتند از: امتياز A: در 3/9% از نمونه ها 6 برای 50% آنها 7، برای 38% نمونه ها 8 و برای 7/2% آن ها 9 بود. امتياز B: برای 7/0 % از نمونه ها 2، برای 2% آن ها 3، برای 10% آن ها 4، برای 7/50% آن ها 5، برای 26% آن ها 6، برای 7/8% آن ها 7 و برای 2% افراد 8 بود. امتياز نهايی در 7/0% نمونه ها 8، 3/3% آن ها 9، 3/11%‌ آنها 10، 3/49% آن ها 11 و برای 3/35% از آنها 12 بود. نتيجه گيری: بر اساس يافته های فوق، وضعيت بدنی اکثريت برداشت کنندگان زعفران از نظر ارگونوميک در سطح خطر بسيار بالا بوده و ضروری است جهت اصلاح وضعيت بدن آن ها به صورت آنی اقدام شود، در غير اين صورت ريسک ايجاد اختلالات اسکلتی عضلانی در آن ها بسيار بالا خواهد بود. با در نظر گرفتن وسيله ای که فرد در حين کار بتواند روی آن بنشيند، می توان زوايای تنه، زانو و گردن را کاهش داد تا در اثر آن، امتياز نهايی و سطح ريسک کاهش يابد. هم چنين آموزش حفظ وضعيت فيزيکی صحيح بدن حين انجام کار به کشاورزان ضروری به نظر می رسد. اين اقدامات نهايتاً می تواند از ريسک اختلالات اسکلتی عضلانی پيش گيری کند. Background and Aim: Saffron flower picking due to its position on the ground not only causes awkward body postures such as bending, kneeling and crawling but also is a routine job full of physical stress which inevitably leads to muscular and skeletal deformities in farmers’ body. We decided to do posture assessment in these persons while working to determine the posture hazard level and later recommend suitable correcting actions regarding MSDs control and prevention. Materials and Methods: 150 saffron pickers were selected for this descriptive and analytic study in farms in Gonabad. Sampling method was quotal and nonprobable. The instruments were a digital camera and a REBA posture assessment chart. We took photographs of all parts of body that were marked in REBA chart of all saffron pickers. Then, we coded all of the parts of body (trunk, neck, arm, forearm, foot, and wrist) based on their positions and according to REBA method. Later, REBA scores (A, B and Ground scores) were calculated from A, B, and C tables. Afterwards, these calculated data were analyzed using SPSS software. Results: The results showed that A score were 6 in 9.3% of the cases, 7 in 50%, 8 in 38% and 9 in 2.7%. B score were 2 in 0.7%, 3 in 2%, 4 in 10%, 5 in 50.7%, 6 in 26%, 7 in 8.7% and 8 in 2%. Grand score were 8 in 0.7%, 9 in 3.3%, 10 in 11.3%, 11 in 49.3% and 12 in 35.3%. Conclusion: According to the findings, Grand score is over 11 in 84.6% of the cases whose hazard levels were very high and their scale is 4 for the purpose of correcting action priority. This means that it is necessary to take immediate action for the proper posture. Also, MSDs risks were very high. Grand score is 8-10 in 49.3% of the cases. This indicates that their hazard levels were high and it is necessary to take immediate action. If the person sits on an object while working, this action can decrease the angles of trunk (it is between 20-30 degrees), knee (it is more than 60 degrees) and neck (it is more than 20 degrees) until Grand score and risk level decreases. Moreover, it is necessary to teach appropriate body postures to the farmers. Consequently, these actions can prevent the MSDs risk. وضعيت فيزيکی بدن؛ REBA؛ برداشت کنندگان گل زعفران Posture, REBA, saffron pickers 47 53 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-220&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Nasrin Sadeghi نسرين صادقی na.sadeghi@gmail.com 800031947532846003709 Yes گناباد- حاشيه ی جاده ی آسيايی- دانشگاه علوم پزشکی گناباد- دانشکده ی بهداشت - گروه بهداشت حرفه ای Ali Delshad علی دلشاد 800031947532846003710 No Mohammad Javad Fani محمد جواد فانی 800031947532846003711 No

fa اکوفونستيک عقرب های شهرستان گناباد علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: عقرب زدگی يکی از مهم ترين مشکلات بهداشتی در جهان است و مسموميت با سم عقرب ها يکی از فوريت های پزشکی محسوب می شود. بنابراين آشنايی با اکولوژی و بيولوژی گونه های عقرب هر منطقه ضروری است. در خصوص بيولوژی عقرب ها، مطالعات جامع کمی صورت گرفته است و مطالعات آزمايشگاهی قابل قياس با شرايط طبيعی اين بند پا نيست. مطالعه ی حاضر با اهداف تعيين فون و اکولوژی عقرب های شهرستان گناباد به منظور ارايه راهکارهای بهداشتی درمانی پيشگيرانه از عقرب گزيدگی بوده است. روش تحقيق: اين مطالعه، تحقيقی است توصيفی که با روش نمونه گيری تصادفی خوشه ای در شهرستان گناباد صورت گرفت و عقرب های صيد شده از فروردين تا شهريور ماه سال 1387 بر اساس محل صيد در شيشه های حاوی الکل 70 درصد مجزا به آزمايشگاه منتقل و گونه های آن ها از روی کليد تشخيص عقرب های ايران شناسايی گرديد. يافته ها: درمجموع تعداد 218 نمونه عقرب از مناطق مختلف شهرستان گناباد صيد گرديد که سه گونه ی عقرب Odontobuthus dorie، Androctonus crassicaudaو Mesobothus eupeusاز خانواده ی بوتيده مهم ترين گونه های عقرب شهرستان بودند. بيشترين صيد از مناطق بيابانی با بافت رسی و ماسه ای مربوط به ادنتوبوتوس دوريه (61 درصد) و کمترين مربوط به آندرکتونوس کراسيکودا (10درصد) بود. بيشترين وفور عقرب در اماکن داخلی مناطق شهری و روستايی مربوط به مزوبوتوس اپئوس (29درصد) می باشد و بيشترين فعاليت اين گونه ها در تير ماه بود. نتيجه گيری: با توجه به نوع گونه های عقرب صيد شده، نياز است در فصول بهار و تابستان اطلاع رسانی و آموزش همگانی در جهت پيشگيری از عقرب گزيدگی صورت گيرد. Background and Aim: The scorpion stinging is one of the most important health problems in the world and poisoning by scorpion’s poison is considered a matter of some medical urgency. Therefore, it is necessary to become acquainted with the ecology and biology of scorpion’s species in any area. Few studies have been carried out regarding the scorpion’s biology and laboratory studies are not comparable with the natural condition of this arthropod. The purpose of the present study is to determine the scorpions’ biology and ecology in Gonabad city in order to present some preventive health and medical strategies against scorpion stinging. Material and Methods: This study is a kind of descriptive and applied one which was conducted based on random cluster sampling method in Gonabad, Iran. In so doing, 218 scorpions caught from April to August (2008) were grouped based on the hunting area and then transferred to the laboratory in separate bottles containing alcohol 70%. And finally, they were identified using the identification guide for Iranian scorpions. Results: In general, 218 scorpion samples were caught from different zoogeographical areas in Gonabad. They were three species of Odontobuthus dorie, Androctonus crassicaud, Mesobothus eupeus from Buthidae family. The greatest number of the collected scorpions was from the desert areas with clay and sand and they belonged to Odontobuthus dorie (61%) and the fewest number belonged to Androctonus crassicauda (10%). However, the most abundant scorpions in both urban and rural areas belonged to Mesobothus eupeus (29%) and they had their most period of activity in June. Conclusion: Considering the different species of the hunted scorpions, it is necessary not only to inform the public but also to educate them on how to take preventive actions against scorpion stinging. فون؛ عقرب؛ اکولوژي؛ گناباد Fauna, scorpion, ecology, Gonabad, Iran 54 61 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-221&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Hamed Ramezani Avval Riabi حامد رمضانی اول ريابی hamedramazany@yahoo.com 800031947532846003712 Yes گناباد- معاونت امور بهداشتی- دانشگاه علوم پزشکی گناباد Mohmad Matlabi محمد مطلبی 800031947532846003713 No Javad Rafinejad جواد رفيع نژاد 800031947532846003714 No Mostafa Amiri مصطفی اميری 800031947532846003715 No

fa بررسی بيان رابطه ی M‏DM2 در مبتلايان کارسينوم پاپيلری تيروئيد با برخی عوامل مؤثر بر پيش‌آگهی علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: سرطان تيروئيد شايع ترين بدخيمی اندوکرين محسوب می شود که نوع پاپيلری آن شايع ترين سرطان تيروئيد و هفتمين سرطان شايع زنان است. از مارکرهای بيولوژيک برای تعيين پيش‌آگهی سرطان پاپيلری تيروئيد استفاده می‌شود. يکی از فاکتورهای موثر در پيش آگهی اين سرطان MDM2 می باشد. هدف از انجام اين مطالعه تعيين فراوانی بيان MDM2 در سرطان تيروئيد و ارتباط آن با برخی عوامل می باشد. روش بررسی: اين پژوهش يک مطالعه مقطعی از نوع تحليلی بود که بر روی 73 بيمار مبتلا به سرطان اوليه ی پاپيلری تيروئيد ( 1387-1384) مراجعه کننده به بيمارستان شهيد مصطفی خمينی تهران انجام گرفت. پس از آماده سازی نمونه ها، يک برش بافتی از هر نمونه گرفته شد. يکی از برش های بافتی تومور و غدد لنفاوی با روش هماتوکسيلين و ائوزين، رنگ آميزی گرديد. MDM2 در نمونه ی ديگری به روش ايمونوهيستوشيمی با آنتی بادی مونوکلونال بررسی شد. سپس اندازه ی تومور، درگيری غدد لنفاوی و رنگ پذيری با MDM2 تعيين شد. تمامی نمونه ها توسط آسيب شناس واحد مورد بررسی قرار گرفت. داده ها به وسيله ی نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون های آماری کای دو و من ويتنی آناليز شد. يافته ها: ميانگين سنی بيماران مورد مطالعه 85/41 سال و با انحراف معيار 65/16 سال بود. 5/31 درصد نمونه ها از نظر MDM2 مثبت بودند و 6/21 درصد از بيماران، درگيری غدد لنفاوی داشتند. بين بيان MDM2 و درگيری غدد لنفاوی و اندازه ی تومور ارتباط مستقيم معنی داری وجود داشت (05/0p<). نتيجه گيری: در مورد نقش MDM2 در پيش آگهی بيمار، به نظر می رسد که هرچه ميزان بيان MDM2 در سلول های تومور بيشتر شود، احتمال درگيری غدد لنفاوی افزايش می يابد. Background and Aim: Thyroid cancer is the most common Endocrine malignancy and the seventh common cancer in women. Different biologic markers are used to determine the prognosis of papillary thyroid cancer. MDM2 is one of these markers. The aim of this study was to determine the frequency of MDM2 expression in papillary thyroid cancer and its related factors. Materials and Methods: This study was a cross–sectional study with descriptive and analytic aspects. The study was performed on 73 samples from patients with papillary thyroid cancer who referred to Mostafa Khomeini Hospital in Tehran (2005-2008). After preparing the samples, a tissue section from each sample was obtained. One of the tumoral tissues and lymph nodes sections were stained with H&E method. MDM2 in other samples was assessed by an immunohistochemical method using a monoclonal antibody. We determined the size of tumor, lymph nodes involvement and the staining with MDM2. All of the samples were assessed by one pathologist. The data were analyzed through chi-square and Mann–Whitney tests using SPSS software version 11.5. Results: The mean age was 41.85 with a SD of 16.65 years. 31/5 % of samples were positive for MDM2 and 21.6 % had lymph nodes involvement. There is significantly a direct relationship between MDM2 expression and lymph nodes involvement and tumor size (p<0.05). Conclusion: Regarding the role of the MDM2 in patients’ prognosis, it seems that as MDM2 in tumor cells increases, the lymph nodes involvement increases, too. سرطان تيروئيد؛ MDM2؛ درگيری غدد لنفاوی Thyroid cancer, MDM2, lymph node involvement 62 67 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-222&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Mohammad Reza Jalali Nadoushan محمد رضا جلالی ندوشن 800031947532846003716 No Ali Davati علی دواتی a_davati@yahoo.com 800031947532846003717 Yes تهران – بلوار کشاورز – خيابان شهيد عبدا... زاده – پلاک 31 – دانشکده ی پزشکی شاهد Kobra Alahyari کبری اللهياری 800031947532846003718 No

fa ريسک فاکتورهای هپاتيت Bو C درميان 400 اهدا کننده ی خون در مشهد بين سال های 1386-1382: يک مطالعه ی مورد- شاهدی علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: عفونت هپاتيت B و C از جمله عفونتهای شايع در ايران است. يکی از مؤثرترين راههای کنترل اين عفونتها پيش گيری از عفونت می باشد. برای انتخاب بهترين راه پيش گيری، مشخص کردن راههای اصلی انتقال ضروری است. روش تحقيق: مطالعه ی حاضر يک بررسی مورد- شاهدی روی 60 اهدا کننده ی خون anti-HCV مثبت و 340 اهدا کننده HBsAg مثبت است که به سازمان انتقال خون مشهد مراجعه کرده بودند. گروه شاهد را 400 بيمار بستری در بيمارستان تشکيل می دادند که از نظر اين مارکرهای ويروسی منفی و با گروه بيمار از نظر سن و جنس يکسان انتخاب شده بودند. راههای انتقال توسط پرسشنامه ای دقيق بر اساس ريسک فاکتورها بررسی شد. مقايسه ی دو گروه با آناليز تک متغيری و آزمون رگرسيون لجستيک به کمک نرم افزار SPSS انجام شد. p-value کمتر از 05/0 تفاوت معنی دار آماری در نظر گرفته شد. يافته ها: فراوانی HBsAg و anti- HCV مثبت در ميان اهدا کنندگان خون در مشهد به ترتيب 17/1% و 1/0% بود. در آناليز نهايی چند متغيری، فرو رفتن سوزن در هر دو گروه شايعترين ريسک فاکتور بود (OR به ترتيب 12/7 و94/16). سابقه ی زردی (05/5OR=)، مراجعه به دندانپزشک (5/4OR=) و سابقه ی زندان (08/8OR=) به عنوان ريسک فاکتورهای مستقل عفونت HCV شناخته شدند. برای عفونت HBV خالکوبی و سابقه ی زندان فاکتورهای پيشگويی کننده ی مستقل بودند. نتيجه گيری: راههای انتقال HBV و HCV در مشهد تفاوت چندانی با ساير نقاط ايران ندارد. برخی اقدامات طبی، الگوهای شيوه ی زندگی و موارد فرهنگی در مشهد ممکن است افراد را در معرض برخی ريسک فاکتورها قرار دهد. Background and Aim: Infection with Hepatitis B and C viruses is common in Iran. Prevention is the most effective way to control these infections in our country. In order to determine the best way of prevention, the main modes of transmission must be understood. Materials and Methods: A case-control study was performed on 60 Anti-HCV positive and 340 HBsAg positive blood donor volunteers who came to Mashhad blood transfusion organization (BTO) and they were compared with 400 Anti-HCV and HBsAg negative hospitalized patients who were matched with the case group in regard to age and sex. The modes of transmission were investigated through a detailed questionnaire that focused on the common risk factors of HBV and HCV contagion. Univariate analysis and stepwise forward Logistic Regression analysis were used to compare the case and the control groups. Statistical analysis was carried out by SPSS software version 11.5. P value ≤ 0.05 was considered as statistically significant. Results: The frequency of Anti-HCV and HBsAg positivity among blood donor volunteers in Mashhad was %0.10 and %1.17. In final multivariate analysis only needle stick was remained as a common risk factor for both Anti-HCV positive and HBS Ag positive cases. (OR: 16.94 and 7.12 respectively). History of jaundice (OR: 5.05), dental operation (OR: 4.50), and history of prison (OR: 8.08) were found to be independent risk factors for HCV infection. Tattoo and prison history were independent predictors for HBV infection. Conclusion: The modes of transmission of HBV and HCV in Mashhad do not greatly differ from those in other parts of Iran. This study may be interesting because of the sero-prevalence of hepatitis C and B and its relationship with religious beliefs of the index population. There are certain medical procedures, life style patterns, customs and cultural matters in Mashhad that predispose people to a number of HCV and HBV risk factors. هپاتيت B؛ هپاتيت C؛ ريسک فاکتور؛ اهداکنندگان خون Hepatitis B, hepatitis C, risk factor, blood donor 68 75 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-223&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Hassan Vossoughinia حسن وثوقی نيا vosoghiniah@mums.ac.ir 800031947532846003719 Yes مشهد- خيابان احمدآباد- بيمارستان قائم- دفتر گروه داخلی Mohammad Taghi Shakeri محمدتقی شاکری 800031947532846003720 No Elham Mokhtari Amirmajdi الهام مختاری اميرمجدی 800031947532846003721 No Fereshteh Ravan bakhsh فرشته روانبخش 800031947532846003722 No Siavash Abedini سياوش عابدينی 800031947532846003723 No

fa بررسی شرايط بهينه ی رشد کرم و توليد ورمی کمپوست از پسماندهای غذايی آماده سازی شده علوم پايه پزشكي Basic Medical Science پژوهشی Original زمينه و هدف: پسماندهای غذايی از جمله مواد زايدی هستند که علی رغم وجود مواد مغذی و مفيد در آن ها همواره به جهت دارا بودن پتانسيل آلودگی بيولوژيکی و زيبايی شناختی از محل توليد دور شده و دفن آنها نيز نيازمند هزينه، فضا و امکانات است و بازيافت ماده و انرژی نيز در اين روش يا وجود ندارد و يا دشوار است. لذا يکی از روش های مناسب دفع پسماندهای غذايی، توليد ورمی کمپوست از آن ها به شمار می رود. در اين روش علاوه بر توليد کود آلی، محصولات جانبی نظير خود کرم ها وجود دارد که می توان از اين موجودات در توليد انواع محصولات، به خصوص در توليد غذای طيور و ماهی، استفاده کرد. لذا تعيين شرايط بهينه ی انجام فرآيند ورمی کمپوست پسماندهای غذايی و هم چنين رشد کرم ها در اين پسماندها حايز اهميت می باشد. هدف از اين مطالعه، تعيين حدود دما و رطوبت بهينه ی رشد کرم ها و پيشرفت فرآيند توليد ورمی کمپوست از پسماندهای غذايی آماده سازی شده بود. روش تحقيق: آماده سازی به مدت 18 روز صورت گرفت. در اين مطالعه از کرم های گونه ی Eisenia Foetida استفاد شد. انجام فرآيند در محيط های کوچک به اندازه ی گلدان به ارتفاع 15 سانتيمتر و قطر 12 سانتيمتر به مدت يک ماه صورت گرفت. سه بازه دمايی 15-5، 25-15و 35-25 درجه ی سانتی گراد و سه بازه ی رطوبتی 65%-55%، 75%-65% و 85%-75% استفاده شد. يافته ها: نتايج نشان دهنده ی پيشرفت هوازی فرآيند در مدت آماده سازی و رسيدن به دمای بالاي oC55 و کاهش در نسبت C:N می باشد. برای آناليز آماری نتايج، از آزمون Multivariate استفاده شد که تحليل نتايج نشان دهنده ی معنی دار بودن تأثير دما و رطوبت بر نسبت C:N در فرآيند می باشد (05/0p-value<). نتيجه گيری: نتايج نشان داد که در اين پسماندها در طول دوره ی آماده سازی با هوادهی مکانيکی و بدون اصلاح مواد اوليه می توان به شرايط هوازی لازم برای انجام فرآيند دست يافت. دمای 25-15 درجه ی سانتی گراد و رطوبت 75-65 درصد برای انجام فرآيند و رشد کرم ها مناسب تر می باشند. Background and Aim: Despite containing nutritive and useful elements, food wastes are disposed because of their biologically contaminative potentiality and aesthetic view. Their disposal imposes cost and needs both space and facilities. Also, there is neither recycling of materials nor energy nor is it at least easy to do so. Therefore, one of the suitable methods for disposal of food wastes is vermicomposting. The product is a useful fertilizer for plants. In addition, there are some by-products in this method, one of which is the worms. By culturing the worms, we can use them in a variety of products especially in the production of food for poultry and fish. Thus, determining the optimal condition for operating vermicompost of food wastes and worms' growth in these wastes is important. The purpose of this research was to determine the optimal temperature and moisture ranges for process progression in vermicompost production of food wastes. Materials and Methods: The preparation of food wastes was performed for 18 days. In this study, we used Eisenia Foetida worm species. The process was performed in pots with 15 cm (h) and 12 cm (d) during one month. Three ranges of temperature including 5-15, 15-25, 25-35 oC, and three ranges of moisture including 55-65%, 65-75%, 75-85% were applied. Results: The results showed an aerobic progressing of process in preparation time, going over 55 oC and reduction in C:N ratio. Multivariate analysis was applied to analyze the results which showed that the influence of temperature and moisture on C:N ratio is significant in vermicomposting process (p<0.05). Conclusion: The results showed that suitable condition for aerobic operation of process in these food wastes can be obtained by mechanical aeration during the preparation time. The temperature range of 15-25 oC and moisture of 65-75% are more appropriate for process operating and worms' growth. ورمی کمپوست؛ پسماندهای غذايي؛ Eisenia Foetida؛ شرايط بهينه Vermicompost, food wastes, Eisenia Foetida, optimal condition 76 83 http://ofoghedanesh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-224&amp;slc_lang=fa&amp;sid=fa Rouhollah Rostami روح ا... رستمی ro.rostamy@gmail.com 800031947532846003724 Yes سمنان- دامغان- دانشکده ی بهداشت- گروه بهداشت محيط Amir Nabaey امير نبئی 800031947532846003725 No Akbar Eslami اکبر اسلامی 800031947532846003726 No Hossein Najafi Saleh حسين نجفی صالح 800031947532846003727 No