زمينه و هدف: شايعترين کم خونی های هيپو کروم _ ميکروسيتر کم خونی فقر آهن و تالاسمی منيور می باشند. هر دو اين بيماريها در ايران شايع بوده و تشخيص و افتراق اين دو به خصوص در مواردی مانند مشاوره های ازدواج از اهميت بالايی برخوردار می باشد. با توجه به نتايج برخی مطالعات که کم خونی فقر آهن به علت کاهش ميزان HbA2 می تواند منجر به نتايج کاذب در تشخيص بتا تالاسمی هتروزيگوت گردد، در اين مطالعه به بررسی تاثير کم خونی فقر آهن بر روی ميزان HbA2 می پردازيم. همچنين مقادير خون شناسی موجود در CBC اين دو بيماری را نيز با يکديگر مقايسه می نمائيم.
روش بررسی: در اين مطالعه آينده نگر 291 نفر، شامل گروه کنترل طبيعی، افراد مبتلا به آلفا و بتا تالاسمی مينور، افراد مبتلا به کم خونی فقر آهن و افرادی که ابتلاء توام بتا تالاسمی و کم خونی فقر آهن را داشتند مورد بررسی قرارداديم. از تمامی بيماران CBC، اندازه گيری سطح سرمی فريتين، آهن، TIBC و الکتروفورز هموگلوبين در PH قليائی بعمل آمد. پس از آن بيماران را براساس معيارهای تشخيصی در گروه های مختلف قرار داده و با استفاده از نرم افزار SPSS و روشهای آماری مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.
يافته ها: ميزان HbA2 به ترتيب در افراد طبيعی 4/0±9/2% و در مبتلايان به کم خونی فقر آهن و
6/0 ±7/2% بود. همچنين ميزان HbA2 در افراد مبتلا به بتا تالاسمی منيور 9/0 ±6/5% و در افراد مبتلا به ابتلاء همزمان بتاتالاسمی و کم خونی فقر آهن 1 ±7/4% بود. اختلافات ذکر شده در ميزان HbA2 بين افراد طبيعی و افراد مبتلا به فقر آهن و همچنين بين افراد مبتلا به بتا تالاسمی مينور و افراد با ابتلاء همزمان تالاسمی و فقر آهن معنی دار می باشد. تعداد RBC و مقدار هموگلوبين، Hct، MCH و MCHC در افراد مبتلا به بتا تالاسمی مينور نسبت به کم خونی آنمی فقر آهن بصورت معنی داری بالاتر بود. اما ميزان MCV بين اين دو گروه اختلاف معنی داری نداشت. در هر دو گروه از بيماران RDW افزايش نشان می داد اما اين افزايش در کم خونی فقر آهن بيشتر بود.
نتيجه گيری: آنمی فقر آهن ميتواند منجر به کاهش ميزان HbA2 گردد. اين امر بويژه در موارد همزمانی توام IDA و بتا تالاسمی مينور گاها منجر به نتايج کاذب تشخيصی می گردد. بنا بر اين در صورت هر گونه شک احتمالی در تشخيص بتا تالاسمی مينور در زمينه IDA ، بهتر است الکتروفورز هموگلوبين پس از درمان کم خونی صورت گيرد.