زمينه و هدف: تومورهای استخوانی تومورهايی نسبتاً شايع با انواع مختلف بدخيم، خوش خيم و بينابينی میباشند که از بين آنها سه گروه تومورهای با منشاء ناشناخته شامل تومور سلول ژآنت و سارکوم يووينگ، تومورهای غيرمعمول استخوان شامل تومورهای بافت چربی، عضلانی و عصبی، متاستازهای استخوان که میتوانند در تشخيص افتراقی با تومورهای اوليه استخوان قرار گرفته و گاه منشاء آنها ناشناخته باشد، به دلايل تشخيصی، درمانی و بنيادی حائز اهميت و توجه هستند. هدف از انجام اين مطالعه تعيين نقش روشهای جديد به ويژه رنگآميزی ايمنوهيستوشيمی در تشخيص و تعيين دقيق نوع اين تومورهای استخوانی و تطابق آنها با يافتههای ميکروسکوپ معمولی به منظور امکان تشخيص دقيقتر آنها و همچنين بررسی ميزان فراوانی انواع تومورهای ياد شده و ارزيابی مشخصات بالينی، پرتونگاری و آسيب شناختی آنها و مقايسه با گزارشات جهانی و همچنين کسب تجربه بيشتر در تشخيص و افتراق آنها بوده است.
روش بررسی: با بررسی بايگانی بافتی بخش آسيب شناسی بيمارستان امام رضا (ع) از تاريخ 1/7/1353 تا 1/7/1383 (دوره سی ساله) از مجموع 126670 نمونه، 163 مورد با تشخيصهای قطعی، احتمالی، افتراقی يکی از انواع تومورهای ياد شده استخراج و سپس اسلايدهای ميکروسکوپی با معيارهای تشخيصی جديد مورد بازنگری قرار گرفته و در صورت لزوم برشهای مجدد تهيه و رنگآميزی هيستوشيمی و ايمنوهيستوشيمی با نشانگرهای مناسب انجام گرديده و اطلاعات مربوط به اين نمونهها جمعآوری و در جداولی تنظيم شد.
يافته ها: از بين 163 نمونه، در بازنگری دو مورد با تشخيص نهايی متفاوت و پنج مورد به عنوان تومور بافت نرم حذف گرديده تومورهای با منشاء ناشناخته 5/61 درصد، تومورهای غيرمعمول استخوان حدود 2 درصد و متاستازهای استخوان 5/36 درصد باقی موارد را تشکيل میدادند. در اغلب موارد مشخصات بالينی پرتونگاری و آسيب شناختی ضايعات مطابق نمای کلاسيک و ديگر گزارشات مختلف جهانی بود. تنها در حدود 13 درصد موارد برای تشخيص قطعی نياز به بررسی ايمونوهيستوشيمی بود. که تنها در 4 مورد تشخيص ميکروسکوپی تغيير نمود. گرچه هيچ تومور بدخيمی به عنوان تومور خوش خيم (يا برعکس) تشخيص داده نشده بود.
نتيجه گيری: روش مرسوم آسيب شناسی همراه با ارزيابی دقيق يافتههای بالينی و پرتونگاری شيوه اصلی تشخيص اينگونه تومورهای استخوان بوده اما در برخی موارد خاص،روشهای تکميلی نظير ايمنوهيستوشيمی میتواند به تعيين دقيق ماهيت تومورها کمک نمايد.
خويی عليرضا، اميدوار طهرانی دينا، تومورهای استخوانی با مبدا يا منشاء سلولی ناشناخته و يا غيرمعمول و نقش برخی روشهای جديد در تشخيص و تعيين نوع آنها مجله علمي پژوهشي افق دانش، 1384; 11 (4) :10-18
![[English Abstract]](templates/tmpl_ofogh/images/en.gif)
