چکيده
زمينه و هدف: چاقی، تجمع چربی در نواحی بالايی بدن و سابقه خانوادگی ديابت، در زمره عوامل خطر ديابت میباشند. از آنجا که افزايش توده بدنی به عنوان يک عامل خطرزای بيماران ديابتی تلقی و کنترل و کاهش وزن به منزله کنترل بيماری محسوب میگردد، مطالعه حاضر با هدف تعيين تأثير مدل مراقبت پيگير بر کنترل وزن و شاخص توده بدنی در بيماران ديابتی شهر اروميه انجام شد.
روش تحقيق: در اين مطالعه نيمه تجربی که به صورت کارآزمايی بالينی بر روی 74 بيمار ديابتی، در شهر اروميه انجام شد، نمونههای مورد مطالعه به روش تخصيص تصادفی به دو گروه آزمون و شاهد تقسيم شدند و با توجه به جورشدن متغيرهای مداخلهگر در دو گروه، مدل مراقبت پيگيرکه دارای چهار قدم اساسی آشناسازی، حساسسازی، اجرا و ارزشيابی میباشد، بر گروه آزمون اجرا و پس از سه ماه، ميانگين شاخص توده بدنی و وزن در دو گروه مورد بررسی قرار گرفت. دادهها با استفاده از آزمونهای آماری آناليز واريانس، t مستقل و t زوجی در سطح معنیداری 05/0P مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.
يافتهها: ميزان شاخص توده بدنی و وزن درگروه شاهد و آزمون در شروع مطالعه و در ماههای اول، دوم و سوم مطالعه، در اندازهگيریهای مکرّر (01/0P=) و نيز تفاوت ميانگينهای شاخص توده بدنی و وزن، قبل و بعد از آزمون در هر دو گروه نشاندهنده اختلاف معنیدار آماری بود (03/0=P).
نتيجهگيری: در اين تحقيق، بهکارگيری الگوی مراقبت پيگير در کنترل شاخص توده بدنی در گروه آزمون مؤثر بود و سير کاهشی داشت؛ اين ميزان در گروه شاهد تا حدّی افزايش يافت. معنیدار بودن کاهش وزن در اين بيماران ارزشمند است؛ از آنجا که افزايش وزن و توده چربی در بيماران ديابتی شايع است و اغلب کنترل بيماری را دچار مشکل مینمايد و عوارض بيماری نمايان میگردد، ضروری است از مدلهای موفق که میتوانند در مهار وزن اضافی مؤثر باشند، استفاده گردد.