زمينه و هدف: اختلال افسردگی اساسی از شايعترين سندرمهای روانپزشکی میباشد که در صورت عدم درمان، اختلالات زيادی را در عملکرد فرد به وجود میآورد. درمان رايج اين اختلال شامل مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونين، ضد افسردگیهای سه حلقهای و مهارکننده منوآمينواکسيداز میباشد. برخی از محققان درمانهای گياهی را نيز توصيه نمودهاند؛ افشرده پرتقال يکی از اين مواد است که برای آن اثرات تحريک سيستم عصبی مرکزی و افزاينده خلق گزارش شده است. مطالعه حاضر با هدف مقايسه اثر بخشی افشرده پرتقال با فلوکستين در درمان اختلال افسردگی اساسی انجام شد.
روش بررسی: در اين مطالعه که از نوع کارآزمايی بالينی بود، 150 بيمار افسرده اساسی بالای 15 سال، بر اساس ملاکهای تشخيصی DSM-IV در سه گروه 50 نفری تحت درمان با فلوکستين (20 ميليگرم در روز) و افشرده پرتقال (10 و 20 قطره در روز) قرار گرفتند. بيماران با استفاده از مصاحبه بالينی، آزمون افسردگی هاميلتون و پرسشنامه عوارض جانبی دارويی، طی 6 هفته مورد پيگيری قرار گرفتند. اطلاعات جمعآوری شده با استفاده از آزمونهای آماری t مستقل و ANOVA مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفتند.
يافتهها: 74 بيمار تا انتها در تحقيق باقی ماندند (19 مرد و 55 زن). ميانگين سن آنها 40/28 سال بود. نسبت زن و مرد و ميانگين سن در سه گروه مساوی بود. ميزان بهبود افسردگی در گروه تحت درمان با فلوکستين بعد از 6 هفته، 15/8 نمره در آزمون افسردگی هاميلتون بود. اين ميزان در گروه تحت درمان با 10 و 20 قطره افشرده پرتقال به ترتيب 80/15 و 00/12 نمره بود که نشاندهنده تأثير بهتر 10 قطره افشرده پرتقال (001/0P=) و تأثير برابر 20 قطره افشرده پرتقال (05/0 P>) با 20 ميليگرم فلوکستين روزانه در بيماران میباشد. ميزان عوارض جانبی در هر سه گروه مساوی بود ( 05/0P>).
نتيجهگيری: افشرده پرتقال بخصوص در دوزهای پايين تأثير بسيار خوبی بر درمان افسردگی اساسی بالغين در طی حداقل 6 هفته درمان دارد که حتی میتواند بيشتر از تأثير درمانی، داروی کلاسيک ضدافسردگی (فلوکستين) باشد. عوارض درمان با افشرده پرتقال نيز اختلاف معنیداری با درمانهای استاندارد ندارد؛ بنابراين با وجود محدوديتهای تحقيق استفاده از افشرده پرتقال در درمان اين نوع اختلال پيشنهاد میشود.