زمينه و هدف: متفورمين يک داروی کاهشدهنده قند خون میباشد که تأثير آن در بهبودی فونکسيون تخمدان و متابوليسم گلوکز در خانمهای مبتلا به سندرم تخمدان پلیکيستيک به اثبات رسيده است؛ اما نتايج مطالعات در مورد تأثير اين دارو در ايجاد حساسيت به انسولين مورد بحث است. از قرصهای ضد بارداری به طور وسيعی در درمان سندرم تخمدان پلیکيستيک استفاده میشود؛ اما تأثير آن در ايجاد حساسيت به انسولين همانند متفورمين ناشناخته است. مطالعه حاضر با هدف مقايسه اثرات آندوکرينی و متابوليکی متفورمين و ديان در خانمهای مبتلا به سندرم تخمدان پلیکيستيک انجام شد.
روش بررسی: در اين مطالعه که به صورت کارآزمايی بالينی تصادفی انجام شد، 60 خانم در رده سنّی 20-49 سال که مبتلا به سندرم تخمدان پلیکيستيک بودند، به طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. برای افراد گروه اول، روزانه 500 ميليگرم قرص متفورمين (3 بار در روز) و برای افراد گروه دوم روزانه 1 عدد قرص پيشگيری از بارداری (قرص ديان) (شامل 35 ميکروگرم اتينيل استراديول و 2 ميليگرم سيپروترون استات) به مدت 6 ماه تجويز شد. اطلاعات جمعآوری شده با استفاده از آزمونهای آماری Chi-Square، t، Mann-Whitney و Wilcoxon Signed Ranks مورد تحليل قرار گرفتند. 05/0P< به عنوان سطح معنیداری و ضريب اطمينان 95% در نظر گرفته شد.
يافتهها: متفورمين به طور چشمگيری ميزان گلوکز سرم، غلظت انسولين، کلسترول سرم، تستوسترون سرم و دهيدرواپی آندروسترون سولفات را کاهش داد و موجب بهبودی سيکلهای قاعدگی و حساسيت به انسولين شد. قرص ديان نيز موجب کاهش چشمگير تستوسترون و دهيدرواپی آندروسترون سرم شد ولی تأثير اندکی بر متابوليسم کربوهيدارتها داشت و موجب افزايش کربوهيدارتها شد.
نتيجهگيری: در اين تحقيق، متفورمين احتمالاً از طريق تأثير بر بافت چربی منجر به کاهش هيپرانسولينمی و بهبود الگوی قاعدگی شد؛ بنابراين به عنوان درمان انتخابی برای خانمهايی که سيکلهای بدون تخمکگذاری با تخمدانهای پلیکيستيک دارند، پيشنهاد میشود. قرص ديان با وجود آن که به ميزان مختصری موجب افزايش قند خون ناشتا شد ولی داروی مؤثری در درمان خانمهای مبتلا به افزايش آندروژن و هيرسوتيسم میباشد.