* عضو هيأت علمي گروه آموزشي داخلي جراحي، دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي مشهد - مشهد- دانشگاه علوم پزشکی مشهد- دانشکده پرستاری و مامايی h-kooshiar@mums.ac.ir
زمينه و هدف: از کل حوادث و آسيبهای منجر به مرگ در سراسر جهان حداقل دو سوم آن در کشورهای در حال توسعه مثل ايران اتفاق میافتد که از اين ميان سوختگی میتواند اثرات ناگواری بر جسم و روح فرد بگذارد و سبب مرگ ومير فراوان شود؛ به منظور کاهش سوختگی, ارائه برنامههای پيشگيریکننده اهميت زيادی دارد؛ بنابراين اطلاع داشتن از مشخصههای سوختگی لازم و ضروری است. مطالعه حاضر با هدف تعيين مشخصات اپيدميولوژيکی سوختگيها در مجتمع سوختگی امام رضا (ع) انجام شد.
روش بررسی: در اين مطالعه توصيفی (گذشته نگر) نمونهگيری به روش سرشماری انجام شد و تمامی اطلاعات با تکميل پرسشنامه از پروندههای پزشکی بيماران بستری از خرداد ماه 1379 (زمان تأسيس مجتمع) تا آخر سال 1381 جمعآوری گرديد؛ اطلاعات حاصل با استفاده از نرمافزار آماريSPSS مورد تجزيه وتحليل قرار گرفتند.
يافتهها: 6/56% از افراد مورد بررسی مرد بودند؛ نسبت مرد به زن 3/1 بود؛ 61% از بيماران ساکن شهر بودند. ميانگين سن بيماران 35/22 سال بو؛ ميانگين سن بيماران زنده 10/20 و فوتشده 78/28 سال بود؛ سنّ 3/61% از افراد زير 5 سال بود؛ ميانگين وسعت سوختگی در کل 68/32%، در بيماران فوتشده 49/64%، در افراد مرخصشده 38/21%، در مردان 83/28% و در زنان 82/37% حاصل گرديد؛ 9/41% از سوختگيها ترکيبی از نوع درجه 2 و 3 بود. شايعترين مکانيسم وقوع حادثه خودسوزی (9/57%) بود. ميانگين مدت بستری در کل 68/19، در بيماران مرخصشده 35/22 و در بيماران فوتشده 44/13 بود؛ بيشترين ميزان وقوع و مرگومير سوختگی در فصل پاييز بود و فراوانی کلی مرگومير 9/25%، در کودکان 2/11% و در بزرگسالان 2/34% بود؛ فراوانی مرگ در زنان 9/35% و در مردان 4/18% حاصل گرديد.
نتيجهگيری: با توجه به يافتههای پژوهش، از آنجا که سوختگی باعث مرگومير, تغيير شکل، ناتوانی, درد, مشکلات روحی و جسمی فراوان برای خود فرد, خانواده و جامعه میگردد، پيشنهاد میشود مسؤولين با ارائه برنامههای آموزشی خاص از طريق رسانههای مختلف و اجرای قوانين و مقرات ويژه، احتمال وقوع سوختگی و عوارض ناشی از آن را کاهش دهند؛ همچنين با ايجاد واحدهای اورژانس و بهبود کيفيت و کمّيت بخشهای اورژانس و سوختگی، بهبودی بيماران سوخته افزايش يابد.
کوشيار هادی، آموزگار محمدحسن، شاکری محمد تقی، اپيدميولوژی سوختگيها در مجتمع سوختگی بيمارستان امام رضا (ع) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد مجله علمي پژوهشي افق دانش، 1383; 10 (2) :43-50