* عضو هيأت علمي گروه آموزشي علوم پايه دانشكده علوم پزشكي گناباد - تهران- چهار راه لشکر- دانشکده روانشناسی و علوم تربيتی دانشگاه علامه طباطبايی jahanshir_t@yahoo.com.au
زمينه و هدف: بررسی عوامل جمعيت شناختی و روانشناختی از جمله تنش (Stress) در اعتياد به سيگار به عنوان رايجترين و ارزانترين ماده اعتيادآور در جوانان که نيروهای سازنده و فعال جامعه محسوب میشوند، از اهميت ويژهای برخوردار است. به همين دليل اين مطالعه به منظور بررسی رويدادهای تنشزا در جوانان سيگاری و غيرسيگاری بر اساس پرسشنامه رويدادهای زندگی پيکل انجام گرفت.
روش بررسی: اين مطالعه از نوع بررسيهای زمينهيابی است که به شکل مقطعی و توصيفی- تحليلی انجام شد. 356 نفر از جوانان جمعيت شهری گناباد با روش نمونهگيری خوشهای تصادفی از بين 5744 خانوار شهری 20 خوشه و در هرخوشه 10 خانوار انتخاب شدند. اطلاعات لازم با استفاده از پرسشنامهای حاوی مشخصات فردی و رويدادهای زندگی جمعآوری و با استفاده از نرمافزار آماری SPSS و آزمون Kendlls t/aub مورد تحليل قرار گرفتند.
يافتهها: 9/5% از جوانان سيگار مصرف میکردند. مردان (9/12%) به طور کاملاً معنیداری بيشتر از زنان (7/1%) سيگار میکشيدند (0=P). بيشترين ميزان جوانان سيگاری در دامنه سنی 25-30 سال (6/47%) و کمترين ميزان آن در سنين 20-25 سال بود؛ همچنين برادران و خواهران جوانان سيگاری از جوانان غيرسيگاری به طور معنیداری سيگار بيشتری مصرف میکردند (0=P) (6/28% در برابر 3/3%). هيچگونه اختلاف معنیداری بين فراوانی و ميانگين رويدادهای تنشزا در جوانان سيگاری و غيرسيگاری وجود نداشت. شايعترين رويدادهای استرسزا در جوانان سيگاری مشکلات مالی سنگين، عدم کفايت حقوق و درآمد، مشکلات مالی متوسط و بيکاری موقت و در جوانان غير سيگاری بروز بيماری خفيف جسمی، دوری از يک فرد مورد علاقه، بستری شدن يکی از اعضای خانواده و شرکت در يک امتحان مهم بود.
نتيجهگيری: بر اساس يافتههای اين مطالعه به نظر میرسد که تنشهای خاصی (مالی و اقتصادی) در نمونه مورد بررسی ممکن است با رفتار سيگار کشيدن در ارتباط باشد که اين موضوع را میتوان با توجه به فردی بودن ارزيابی تنش و اهميت کار، حقوق و درآمد در سنين جوانی تبيين نمود.