زمينه و هدف: شيرمادر در ارتقای سطح سلامت مادر و کودک از اهميت ويژهای برخوردار است و مزايای بیشمار آن در مادر و کودک و نيز کمک به اقتصاد کشور قابل توجه میباشد. مطالعه حاضر با هدف ارزيابی تأثير مصرف قطره شيرافزا توسط مادران شيرده بر وزن نوزادان 0-6 ماهه دارای تغذيه انحصاری با شير مادر انجام شد.
روش بررسی: در اين پژوهش که به روش کارآزمايی بالينی، آيندهنگر و دو گروهی انجام شد، 158 مادر شيرده مراجعهکننده به مراکز بهداشتی- درمانی شهر مشهد که با کمبود شير جهت تغذيه کودک خود مواجه بودند و منحنی رشد شيرخواران آنها با وجود تغذيه انحصاری با شيرمادر دارای روند طبيعی نبود، از طريق نمونهگيری مبتنی بر هدف و به صورت دوسوکور در دو گروه مصرف کننده شيرافزا (مورد) و شبه دارو (شاهد) مورد ارزيابی قرار گرفتند. برای افراد گروه مورد داروی گياهی شيرافزا که عصاره الکلی شش گياه افزاينده شير شامل رازيانه، انيسون، زيره سبز، شويد، جعفری و سياهدانه است و برای افراد گروه شاهد محلول يک در هزار کلروفيل در الکل تجويز و داده شد. ميزان مصرف، روزانه 30 قطره خوراکی در سه وعده به مدت چهار هفته بود. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه، فرمهای پيگيری، ترازوی کفهای، متر نواری و قدسنج شيرخوار بود. دادهها در پنج مرحله شامل ثبت اطلاعات فردی مادران و مشخصات شيرخوار و اندازه گيری وزن، قد و دور سر شيرخوار در مرحله اول و ثبت اطلاعات مربوط به تغيير ميزان شير مادران و رشد شيرخواران در چهار مرحله پيگيری و به فاصله يک هفته صورت گرفت. به منظور بررسی همگنی متغيرهای مداخلهگر در افزايش وزن شيرخواران از آزمون t دانشجويی و Chi-Square و برای مقايسه وزنگيری شيرخواران از آزمون t استفاده شد. جهت بررسی اثر دارو بر وزنگيری شيرخواران پس از حذف اثر ساير عوامل مداخلهگر از آناليز کوواريانس استفاده گرديد.
يافتهها: ميانگين وزنگيری شيرخواران در پايان هفتههای مختلف در دو گروه مورد (9/222±1/471 گرم) و شاهد (1/321±7/554 گرم) اختلاف آماری معنیداری نداشت (5/0=P) و از نظر احساس مادر در مورد تغيير ميزان شير نيز تفاوت موجود اختلاف معنیداری را نشان نداد؛ اما مقايسه وزنگيری شيرخواران هر دو گروه با حداقل وزنگيری شيرخواران در سه ماه اول (26 گرم در هر روز) و سه ماه دوم (17 گرم در هر روز) پس از تولد نشان داد که شيرخواران دارای رده سنی بيشتر از 3 ماه در گروه مورد به حداقل وزنگيری طبيعی دست يافتند.
نتيجهگيری:در اين بررسیمصرف قطرهشيرافزا تأثير قابلتوجهی بر حجمشيرمادر و رشدوزنیشيرخواراننشاننداد.