زمينه و هدف: امروزه بر مبنای تحقيقات علمی که در استفاده فراگير از زعفران در طب سنتی و گياهی انجام شده، خواص متعدد اين گياه و اثربخشی ترکيبات مؤثر آن توجه بسياری از محققان شرکتهای داروسازی و دستاندرکاران علم پزشکی را به خود جلب نموده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثير شرکت در فرايند برداشت و فرآوری زعفران بر سقط جنين خانمهای باردار در جمعيت تحت پوشش پايگاه تحقيقات جمعيتی شهر گناباد انجام شد.
روش بررسی: در اين مطالعه توصيفی- تحليلی که در فصل برداشت زعفران (آذرماه82) انجام شد، تمامی خانمهای باردار بين هفته اول تا بيستم حاملگی که سالهای قبل همگی در برداشت و کار در مزارع زعفران شرکت داشتند، مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات اوليه از طريق پرسشنامه کسب گرديد؛ سپس اين افراد به دو گروه مورد و شاهد تقسيم شدند؛ به نحوی که از نظر تحصيلات، سن، هفته حاملگی و شغل تا حد امکان و مقدور همگن شدند. افراد گروه مورد مانند سالهای قبل میتوانستند در فرايند برداشت زعفران به روال معمول شرکت کنند ولی افراد گروه شاهد از اين کار منع شدند. افراد گروه شاهد، ضمن دريافت ماسک، آموزشهای لازم را در يک جلسه گروهی دريافت کردند؛ در ضمن انجام پژوهش نيز به طور مرتب از منازل بازديـد و معـاينات دورهای توسط متخصص زنان و زايمـان برای افراد هر دو گروه انجام شد. دادههای جمعآوریشده، با استفاده از آمار توصيفی و استنباطی مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.
يافتهها: ميزان سقط در گروه مورد 5/10 % بود؛ در گروه شاهد هيچ مورد سقطی اتفاق نيفتاد؛ Kendal- b از نظر ميزان سقط، اختلاف معنیداری را بين دو گروه نشان داد (035/0=P)؛ به عبارت ديگر درصد سقط افرادی که با زعفران مواجه بودند، بيشتر از افرادی بود که با زعفران مواجه نبودند.
نتيجهگيری: با توجه به يافتههای اين بررسی و اهميت سلامت زنان و مادران که تضمينکننده سلامت ساير افراد خانواده نيز میباشد، پيشنهاد میگردد شرايطی فراهم گردد تا خانمهای باردار در فصل برداشت زعفران هيچگونه تماسی با آن نداشته باشند تا از سقط جنين در آنها جلوگيری گردد. اين شرايط میتواند آموزش همگانی از طريق رسانهها و وسايل ارتباط جمعی مانند صدا و سيما و آموزشهای گروهی از طريق مراکز بهداشتی- درمانی، تدوين جزوههای درسی برای دبيرستانهای مناطق زير کشت زعفران و پرداخت دستمزد يا کمک هزينه زندگی به زنان باردار نيازمند کار در اين فصل باشد.